آموزش‌های وبمستریآموزش‌های عمومی

فایل htaccess. چیست و چه کاربردی دارد؟

اگر در حوزه مدیریت وب‌سایت فعالیت کرده باشید، احتمالاً شما هم نام فایل “htaccess.” به گوشتان خورده است. البته گاهی دسترسی به این فایل دشوار می‌شود و افراد نمی‌توانند آن را پیدا کنند. در این مطلب جواب این سوال را خواهیم داد که فایل htaccess چیست؟ همچنین نحوه استفاده و دسترسی به آن را توضیح می‌دهیم.

فایل htaccess چیست؟

htaccess مخفف عبارت hypertext access (دسترسی فرامتنی) است. تلفظ صحیح آن اچ تی اَکسس است؛ اما شما می‌توانید هرچیزی که دوست داشتید بخوانیدش، (چه فرقی می‌کنه؟) فایل htaccess یک فایل با محیط متنی است که جهت پیکربندی پوشه‌های مختلف در وب‌سرورهای آپاچی استفاده می‌شود. با استفاده از فایل htaccess. می‌توانید برخی نیازهای خود را بدون افزونه رفع کنید. همچنین فقط با نوشتن چند خط کد در این فایل می‌توانید بسیاری از کارهایی که به کد نویسی پیشرفته دارند را انجام دهید. به عنوان مثال قابلیت ریدایرکت یا محافظت از رمز عبور محتوا از جمله کارهایی است که می‌توانید با این فایل انجام دهید. در ادامه مهم‌ترین قابلیت‌های فایل htaccess را به شما معرفی می‌کنیم.

قابلیت های فایل htaccess

همان‌طور که گفتیم این فایل قابلیت‌های زیادی دارد و با استفاده از آن می‌توانید کارهای زیادی انجام دهید. اما مهم‌ترین کاربردهای فایل htaccess شامل موارد زیر می‌باشد:

  • کنترل ریدایرکت
  • مدیریت و رفع خطاهایی مانند خطای ۵۰۰، ۴۰۲ و ۴۰۳
  • محافظت از پوشه‌های خاص
  • تنظیمات URL
  • رمزگذاری یک پوشه خاص
  • مسدود کردن یک یا چند IP خاص
  • تنظیمات کش
  • کنترل دسترسی فیزیکی به فایل‌ها و پوشه‌ها
  • اعمال برخی تغییرات در تنظیمات پیش فرض PHP، MySQL و Apache
  • جلوگیری از نمایش تمام فایل‌ها یا یک یا چند فایل با پسوند خاص

نحوه دسترسی به فایل htaccess چگونه است؟

برخی افراد در پیدا کردن این فایل دچار مشکل می‌شوند. پیدا نشدن فایل htaccess دو دلیل دارد. دلیل اول اینکه این فایل توسط کنترل پنل هاست مخفی شده است. دلیل دوم نیز این است که این فایل در هاست وجود ندارد. در ادامه آموزش میدهیم که چگونه فایل‌های مخفی کنترل پنل را مشاهده کنید و یا چگونه فایل htaccess ایجاد کنید؟

فایل htaccess به طور معمول در پوشه “public_html” هاست وجود دارد. برای دسترسی به آن می‌توانید به صورت مستقیم از طریق هاست اقدام کنید یا از نرم‌افزارهای مدیریت FTP مثل “Filezilla” استفاده کنید. در صورتی که برای کار با برنامه “Filezilla” به کمک نیاز دارید می‌توانید مقاله آموزش آپلود فایل به هاست از طریق FTP را مطالعه کنید.

دسترسی به فایل htaccess از کنترل پنل هاست

برای دسترسی به فایل htaccess در دایرکت ادمین کافیست به مسیر “File Manager‌‌» public_html” بروید. اما معمولاً در کنترل پنل cPanel فایل‌هایی که با “.” نقطه شروع می‌شوند به صورت مخفی هستند. به این معنی که به صورت پیش‌فرض قابل مشاهده نیستند. برای نمایش فایل htaccess به صورت زیر اقدام کنید.

مطالعه کنید:  لایت اسپید چیست و چه ویژگی هایی دارد؟

ابتدا وارد کنترل پنل سی‌پنل خود شوید. حال وارد پوشه “File Manager” شوید و در قسمت بالا سمت راست صفحه روی گزینه “Settings” کلیک کنید.

دسترسی به فایل htaccess
روی گزینه Setting کلیک کنید.

با کلیک روی این دکمه یک پنجره برای تنظیمات فایل منیجر مانند تصویر زیر باز می‌شود. تیک گزینه “Show Hidden Files” را انتخاب کنید و سپس روی گزینه “Save” کلیک نمایید.

Show Hidden Files
Show Hidden Files را انتخاب کنید و ذخیره کنید.

پس از ذخیره تنظیمات تمام پوشه‌های مخفی قابل مشاهده خواهند بود. به این ترتیب می‌توانید وارد پوشه “public_html” شوید و فایل htaccess را مشاهده کنید.

دسترسی به فایل htaccess
دسترسی به فایل htaccess

دسترسی به فایل htaccess از طریق نرم افزار FTP

در نرم‌افزارهای FTP نیر فایل‌های مخفی ممکن است نمایش داده نشوند. برای دسترسی به آن‌ها نیز باید تنظیمات نرم‌افزار را تغییر دهید. برای مثال در برنامه Filezilla مانند تصویر زیر وارد منوی “Server”شوید. سپس روی گزینه “Force showing hidden files” کلیک کنید تا فایل‌های مخفی برای شما نمایش داده خواهد شد.

نمایش فایل های مخفی در Filezilla
گزینه Force showing hidden files را انتخاب کنید.

اگر از برنامه‌ی مدیریت FTP دیگری نیز استفاده می‌کنید در بخش تنظیمات آن حتما گزینه‌ای برای نمایش فایل مخفی وجود دارد.

ساخت فایل htaccess

برای ساخت فایل htaccess چند راه وجود دارد. شما می‌توانید در رایانه خود فایلی با استفاده از “Notepad” بسازید و نام آن را .htaccess بگذارید و در هاست خود آپلود کنید. اما بهترین راه از نظر گنجه هاست این است که وارد کنترل پنل شوید و در هاست خود اقدام به ساخت فایل htaccess کنید. به عنوان مثال در کنترل پنل دایرکت ادمین به شکل زیر عمل نمایید:

  1. وارد کنترل پنل دایرکت ادمین شوید.
  2. مانند تصویر زیر از بخش “system info & Files” روی گزینه “File Manager” کلیک کنید.
    ساخت فایل htaccess
    روی File Manager کلیک کنید
  1. وارد پوشه “public_html” شوید.
  2. حال مقداری اسکرول را پایین آورید. از بخش پایینی سمت چپ تصویر روی گزینه “Create File” کلیک کنید.
  3. پنجره‌ای با نام “CREATE FILE” مطابق تصویر زیر برای شما باز می‌شود. در بخش “File Name” عبارت .htaccess را بنویسید و سپس روی “Create” کلیک نمایید.
ساخت فایل htaccess
نام فایل htaccess را وارد کنید و روی create کلیک کنید.
  1. فایل .htaccess ایجاد شده است. روی آن کلیک کنید و کد زیر را در آن وارد کنید:

نکته: این مراحل را در کنترل پنل سی‌پنل نیز می‌توانید به همین روش انجام دهید و اقدام به ایجاد فایل .htaccess کنید.

کاربردهای فایل htaccess

پیش‌تر گفتیم که htaccess قابلیت‌ها و کاربردهای زیادی دارد و برای مدیریت و کنترل سایت شما استفاده می‌شود. در این مطلب سعی کردیم چند مورد از این کاربردها را توضیح دهیم. اما باید دقت کنید این فایل ممکن است از قبل دارای تنظیمات مهمی باشد. تغییر فایل htaccess در صورت اشتباه ممکن است مشکلات زیادی برای سایت شما به وجود آورد. قبل از انجام هرگونه تغییر، لطفا به نکات زیر توجه کنید:

    • پاک نکنید: به هیچ عنوان فایل htaccess موجود را حذف نکنید مگر اینکه خالی باشد یا کاملاً مطمئن باشید که پاک کردن آن مشکلی ندارد.
    • تهیه بک آپ از سایت: قبل از تغییر فایل و امتحان هر یک از موارد، اکیداً توصیه می‌کنیم از پرونده .htaccess و کل وب‌سایت خود نسخه پشتیبان تهیه کنید. گنجه هاست از تمام سرورها و هاست‌های خود هر 12 ساعت بکاپ تهیه می‌کند و در صورتی که هاست شما از گنجه است اصلا نگران این موضوع نباشید. اما اگر قصد دارید خودتان بکاپ گیری را انجام دهید این مورد را در مقاله‌های قبلی آموزش داده‌ایم و شما می‌توانید از این دو مقاله کمک بگیرید:

    بکاپ گیری از هاست در دایرکت ادمین بکاپ گیری از هاست در سی پنل

    • تست کنید: بهتر است قبل از تغییرات، آن را روی یک محیط تستی شبیه سایت خود امتحان کنید. در صورتی که مشکلی وجود نداشت تغییر را روی سایت خود انجام دهید.
    • تولید کد: به کمک سایت htaccesseditor.com می‌توانید کدهای مورد نیاز خود را تولید کنید و در فایل htaccess اضافه کنید.

در صورتی که در هر یک از موارد به کمک نیاز داشتید، تیم پشتیبانی گنجه هاست همیشه در دسترس است. با گنجه تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنیم. در ادامه کاربردها و کدهای htaccess را معرفی می‌کنیم.

تعریف ریدایرکت در htaccess

از پرکاربردترین قابلیت‌های این فایل امکان تعریف ریدایرکت است. قبلا در مقاله آموزش ریدایرکت درباره این مطلب توضیح دادیم. اما شما می‌توانید از طریق htaccess نیز ریدایرکت را انجام دهید. به این ترتیب با اضافه کردن کد به این فایل مشخص می‌کنید که سایت با http یا https نمایش داده شود، یا دامنه سایت را به آدرس دیگری منتقل کنید. شما می‌توانید از طریق کد زیر ریدایرکت  http به https را انجام دهید.

تغییر صفحه پیش فرض

اگر قصد دارید مشخض کنید که صفحه پیش فرض سایت کدام صفحه باشد و در هنگام لودینگ سایت ابتدا چه صفحه‌ای نمایش داده شود، از کد زیر استفاده کنید:

محافظت از فایل های درون هاست و جلوگیری از سرقت آن ها

فایل‌هایی مانند فایل قالب سایت یا دیگر پرونده‌های هاست شما ممکن است به راحتی توسط هکرها به سرقت روند. برای جلوگیری از این امر کد زیر را در فایل htaccess قرار دهید.

سفارشی سازی صفحات خطا

شما می‌توانید صفحات خطای سایت (Error Pages) خود را سفارشی سازی کنید. در بیشتر مواقع هنگامی که کاربران با صفحه‌ی خطا روبرو می‌شوند، نمی‌دانند این خطا به چه علت رخ داده. همین عامل باعث سردرگمی و نارضایتی آن‌ها می‌شود. از آنجایی که مهم‌ترین اشخاص مربوط به کسب و کار آنلاین مشتریان و کاربران هستند، شما می‌توانید با سفارشی سازی صفحه خطا به جای صفحات پیش‌فرض (Bluehost) یک پیام اختصاصی نمایش دهید و حتی یک تجربه بد را به یک تجربه خنده‌دار برای مخاطب تبدیل کنید. به عنوان مثال برای خطای 404 می‌توانید از کد زیر استفاده کنید.

سفارشی سازی صفحات خطا
سفارشی سازی صفحات خطا

البته دقت کنید ” errors/400.html” را با صفحه خطایی که جایگزین کرده‌اید عوض کنید. همچنین شما می‌توانید برای دیگر خطاها نیز این کار را انجام دهید به عنوان مثال:

و…

جلوگیری از حملات XSS

برای جلوگیری از این حملات کد زیر را در htaccess قرار دهید.

کش کردن سایت روی مرورگر با کد htaccess

کش شدن سایت روی مرورگر باعث بالا رفتن سرعت شما و نتیجه افزایش رضایت کاربر می‌شود. برای کش شدن سایت روی مرورگر از کد زیر استفاده کنید.

محدود کردن دسترسی برخی  IP های خاص

ممکن است بخواهید برخی آدرس‌های IP را از مشاهده سایت خود محروم کنید.

 البته شما باید آی پی مورد نظر را شناسایی کنید. به جای 1.1.1.1 آی پی مورد نظر را اضافه کنید.

فعال کردن Gzip Compression

خوب است بدانید شما از طریق فایل htaccess می‌توانید اقدام به فعال کردن آن کنید و سرعت سایت خود را افزایش دهید. در صورتی که نمی‌دانید  Gzip چیست مقاله‌ی Gzip Compression را مطالعه کنید.

فعال کردن Gzip Compression
فعال کردن Gzip Compression

محافظت از دایرکتوری یا Password Protection

توانایی اعمال رمز عبور برای دایرکتوری یکی از مهم‌ترین کاربردهای فایل htaccess است. با اعمال کد زیر می‌توانید دسترسی به دایرکتوری‌ها را با نام کاربری و رمز عبور کنترل کنید.

البته عبارت “Section Name” را با نام قسمتی از سایت که قصد حفاظت از آن را دارید عوض کنید. “/home/username/.htpasswds” نیز باید تغییر کند.

مخفی کردن لیست دایرکتوری ها (Directory Index)

یکی از مشکلاتی که برای سایت وجود دارد، قابلیت مشاهده فایل‌ها و پوشه‌ها است. به این شکل که اگر کسی نام دایرکتوری سایت را در مرورگر وارد کند، لیست تمام فایل‌های آن دایرکتوری را می‌تواند مشاهده کند. این موضوع برای امنیت سایت خطرناک است. جهت جلوگیری از این مشکل کد زیر را در htaccess وارد کنید:

جمع بندی نهایی

در این مطلب آموختید که چگونه فایل htaccess را در هاست خود پیدا یا ایجاد کنید. htaccess امکان ایجاد تغییر مسیر وب سایت، تنظیم صفحات پیش فرض، دایرکتوری‌های محافظت شده با رمز عبور و بسیاری موارد دیگر را برای شما فراهم می‌کند که چند مورد را به شما معرفی کردیم. اگر همچنان در این مورد سوالی دارید در بخش نظرات با ما درمیان بگذارید. تیم پشتیبانی گنجه هاست در اولین فرصت مشکل شما را حل می‌کند.

احسان دهداری

البته رشته‌ای که دانشگاه خوندم هیچ ربطی به کار الانم نداشت، ولی خب چند وقت پیش با شدت تولید محتوا رو شروع کردم و به تیم گنجه هاست پیوستم. الانم میشه گفت در حال یادگیری دیجیتال مارکتینگ هستم.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا