آموزش‌های وبمستریمفاهیم

پروتکل FTP چیست؟ تفاوت FTP و FTPS

به خاطر وجود فایل‌های بسیار زیاد در وب‌سایت؛ برای مدیریت و منتقل کردن آن‌ها باید از یک پروتکل انتقال فایل بهره ببرید. یکی از رایج‌ترین و اولین روش انتقال فایل بین رایانه‌های متصل به اینترنت، پروتکل FTP است که از آن برای مدیریت و تغییر در وب‌سایت استفاده می‌شود.

در این مطلب درباره FTP و چگونگی استفاده از آن به شما آموزش می‌دهیم. همچنین خواهید آموخت که FTP Client، FTP Server و SFTP چیست. اما قبل از آن بهتر است به طور کامل بدانیم که پروتکل FTP چیست؟

پروتکل FTP چیست؟

FTP کوتاه شده‌ی عبارت File Transfer Protocol به معنی پروتکل انتقال فایل است. همان‌طور که از نام آن پیداست، از  FTP برای انتقال فایل و برقراری ارتباط بین دو رایانه متصل به اینترنت استفاده می‌شود. این پروتکل یکی از قدیمی‌ترین روش‌های انتقال فایل محسوب می‌شود که قدمتی حدود 50 سال دارد. معمولاً کاربران ساده اینترنت نیازی به استفاده از FTP ندارند. اما اگر به عنوان مدیر یک سایت فعالیت می‌کنید حتما باید با این پروتکل آشنایی داشته باشید.

به عنوان مثال اگر قصد داشته باشید یک فایل یا چند فایل را روی سایت آپلود کنید، برای انتقال فایل‌ها روی سرور یا هاست می‌توانید از پروتکل FTP استفاده کنید. البته روش‌ها و پروتکل‌های دیگری مانند SFTP و FTPS وجود دارند که در ادامه مطلب درباره آن‌ها توضیح می‌‌دهیم. همچنین در مقاله آموزش کار با FTP نحوه ساخت اکانت FTP و برقراری اتصال را آموزش داده‌ایم.

FTP چگونه کار می کند؟

اما قبل از استفاده بهتر است با طرز کار پروتکل FTP آشنایی داشته باشید. هنگام برقراری اتصال FTP، دو کانال ارتباطی مجزا وجود دارد. کانال اول که به نام کانال دستور (command) شناخته می‌شود، مسئولیت ارسال دستورات و دریافت پاسخ را برعهده دارد.

مطالعه کنید:  آموزش حذف فایل در سی پنل

بعد  از این که از طریق کانال فرمان درخواستی ارسال می‌شود، کانال دوم که به آن کانال اطلاعات (data channel) می‌گویند؛ دستورات را اجرا کرده و دسترسی را برای کاربر فراهم می‌کند تا انتقال فایل انجام شود. اتصال در FTP به دو صورت انجام می‌شود.

  • اتصال به صورت Active: به طور کلی انتقال فایل در حالت فعال Active اتفاق می‌افتد. در این حالت کاربر مجاز از پروتکل درخواست می‌کند که اجازه تغییر در سرور به او داده شود. سپس اتصال بین کاربر و سرور برقرار می‌شود.
  • اتصال به صورت Passive: اما اگر سیستم فایروال (Firewall) از دستگاه کاربر محافظت کند؛ توزیع داده‌ها در حالت فعال ممکن است دچار مشکل شود. در این شرایط فایروال معمولاً اجازه دسترسی سرور به کامپیوتر را نمی‌دهد زیرا سرور را یک منبع ناشناس در نظر می‌گیرد. در صورت بروز این اتفاق از حالت غیرفعال یا همان passive استفاده می‌شود. در این حالت، کاربر هر دو کانال دستور و داده را ایجاد می‌کند.

امنیت FTP چگونه است؟

جواب این سوال را می‌توان با یک کلمه داد؛ خیر! پروتکل FTP مربوط به سال 1971 میلادی یعنی 50 سال پیش است. در آن زمان مسئله هک و امنیت اینترنتی به اندازه امروزه مهم نبوده است. پس FTP امنیت بالایی ندارد و فایل‌ها برای انتقال رمزنگاری نمی‌شوند. به همین دلیل نیز بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند از FTPS یا SFTP به دلیل امنیت بالاتر استفاده کنند.

FTPS چیست؟

FTPS به معنی پروتکل امن انتقال فایل و مخفف عبارت File Transfer Protocol Secure است. FTPS همان ماهیت FTP را برای انتقال فایل دارند. ولی پیش‌تر گفتیم که FTP فایل‌ها را بدون رمزنگاری منتقل می‌کند. در پروتکل FTPS هردو کانال دستور و داده رمزنگاری می‌شوند. به این ترتیب اتصال کاربر و سرور به صورت امن اتفاق می‌افتد.

SFTP چیست؟

SFTP نیز کوتاه شده‌ی عبارت SSH File Transfer Protocol به معنی پروتکل انتقال فایل روی SSH است. SSH پروتکل ایجاد پوسته امن، برای اتصالات ناامن است. برای آشنایی بیش‌تر با SSH پیشنهاد می‌کنیم مقاله پروتکل SSH چیست را مطالعه کنید.

مطالعه کنید:  آموزش ساخت اکانت FTP در دایرکت ادمین
SFTP چیست؟
نحوه کار پروتکل SFTP

نحوه استفاده از پروتکل FTP

تا اینجای مقاله با FTP، نحوه کار آن و امنیتش آشنا شدید. اما چگونه باید از FTP استفاده کنیم؟ برای استفاده از FTP سه راه وجود دارد:

  • استفاده از خط فرمان یا Command line
  • استفاده از مرورگر
  • استفاده از FTP Client

در ادامه هریک از روش‌ها را به شما توضیح می‌دهیم.

خط فرمان یا Command line

اولین روش اتصال به FTP استفاده از کدها و دستورات است که به صورت مستقیم با سرور ارتباط برقرار می‌شود. البته به مرور روش‌های بهتری نیز پیدا شدند. در این روش در سیستم عامل ویندوز از CMD و در لینوکس و مک از Terminal می‌توان استفاده کرد. البته برنامه‌های شبیه ساز Terminal در ویندوز نیز وجود دارند که می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید.

اتصال به FTP از طریق مرورگر

این پروتکل نیز مانند قبلی تا حدودی قدیمی است و امروزه زیاد استفاده نمی‌شود. برخی از مرورگرها نیز این قابلیت را غیرفعال کرده‌اند. برای برقراری اتصال FTP از مرورگر، باید آدرس زیر را در مرورگر خود وارد کنید.

ftp://yourdomain.com

همان‌طور که مشاهده می‌کنید این آدرس با HTTP یا HTTPS شروع نمی‌شود؛ بلکه ابتدای آدرس FTP وجود دارد. همچنین به جای yourdomain نیز باید آدرس دامنه خود را وارد کنید. هنگامی که در مرورگر خود این آدرس را جستجو کردید؛ حال باید نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کنید. به این ترتیب از طریق مرورگر به FTP سرور دسترسی خواهید  داشت و می‌توانید به مدیریت فایل‌های سرور یا هاست خود بپردازید.

اتصال از طریق FTP Client

در حال حاضر اکثر مدیران وب‌سایت‌ها از طریق کلاینت‌ها اتصال FTP را با سرور برقرار می‌کنند. انتقال فایل از این روش بسیار آسان است. FTP Client نسبت به دو روش قبلی بهتر است و کار را برای شما بسیار آسان می‌سازد.

FTP Client چیست؟

کلاینت FTP نرم‌افزاری است که روی رایانه کاربران نصب می‌شود و با استفاده از آن دسترسی به پروتکل FTP صورت می‌گیرد. به زبان ساده کلاینت یک روش ساده برای دسترسی به سرور است. با استفاده از Client شما می‌توانید به مدیریت فایل‌های سرور بپردازید. کارهایی از قبیل کپی کردن، انتقال دادن، تغییر نام، ایجاد فایل و… با استفاده از این نرم افزار انجام می‌شود.

مطالعه کنید:  دایرکت ادمین (Direct Admin) چیست؟

بهترین کلاینت های FTP

در حال حاضر کلاینت‌های متعددی وجود دارد که در سطح وب از آن‌ها استفاده می‌شود. اکثر کلاینت‌ها دارای ساختار یکسانی هستند که شامل یک پنجره دوتایی از سرور و رایانه کاربر می‌شود. بیش‌تر کلاینت‌ها برای استفاده عموم رایگان هستند. در ادامه چند مورد از بهترین نرم افزارهای کلاینت FTP را نام می‌بریم.

  • FileZilla
  • Cyberduck
  • FireFTP
  • Turbo FTP (اندروید)
کلاینت FileZilla
فایلزیلا در حال حاضر یکی از بهترین کلاینت های موجود است.

در حال حاضر محبوب‌ترین کلاینت دنیا فایلزیلا (FileZilla) است. این برنامه به دلیل رابط کاربری آسان، رایگان و متن باز بودن و قابلیت‌های متعددی که دارد مود توجه اکثر کاربران ویندوز، لینوکس و مک واقع شده است. در صورتی که برای نحوه اتصال FileZilla به هاست و استفاده از آن به کمک نیاز داشتید، پیشنهاد می‌کنیم مقاله ساخت اکانت FTP را مطالعه کنید.

FTP Server چیست؟

گفتیم که کلاینت یک نرم افزار است که روی دستگاه کاربر وجود دارد تا امکان دسترسی به پروتکل FTP فراهم شود. FTP  سرور نیز برنامه‌ای است که روی سرور نصب می‌شود. کار کردن با این برنامه نیز بسیار آسان است و برقراری اتصال به پروتکل  FTP با استفاده از FTP Server امکان پذیر می‌شود.

سخن پایانی

FTP یکی از اولین و قدیمی‌ترین پروتکل‌های انتقال فایل در اینترنت بوده است. پروتکل FTP از طریق هر رایانه‌ای قابل دسترسی است و به شما امکان انتقال و مدیریت فایل‌های سرور را می‌دهد. هرچند که FTP از امنیت زیادی خوبی برخودار نیست و برای رمزنگاری اطلاعات پیشنهاد می‌کنیم از FTPS و SFTP استفاده کنید. شما با استفاده از کلاینت‌های متعددی مانند FileZilla می‌توانید به این پروتکل دسترسی داشته باشید. امیدواریم که این مطلب به شما کمک کرده باشد. در صورتی که به راهنمایی بیش‌تری نیاز دارید، در بخش نظرات سوال خود را بپرسید.

احسان دهداری

البته رشته‌ای که دانشگاه خوندم هیچ ربطی به کار الانم نداشت، ولی خب چند وقت پیش با شدت تولید محتوا رو شروع کردم و به تیم گنجه هاست پیوستم. الانم میشه گفت در حال یادگیری دیجیتال مارکتینگ هستم. سعی میکنم قطره علمی که دارم رو تمام و کمال در اختیارتون بزارم

مقالات مرتبط

2 نظر

    1. سلام مائده عزیز
      بله میتونید این کار رو انجام بدید، طبق توضیحات مقاله میتونید وردپرس رو هم در دایرکت ادمین آپلود کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا